Van mentaal model naar wireframes

Het inzetten van een mentaal model werkt als een grid waarmee overzicht gehouden kan worden. Het aantal schermen, type schermen, de relatie tussen de schermen, welke informatie op welk moment, herhaling van informatie. In de concept/brainstorm fase is besloten wat wordt aangeboden of juist niet. Een andere belangrijke vraag die beantwoord moet worden in de ontwerpfase is, is het geheel van wat we aanbieden logisch?  Wat is de context van alle  functionaliteiten en content en waar vallen misschien gaten.  Een mentaal model houdt je scherp wat betreft deze context en dat komt ten goede aan het gemak in het gebruik van de applicatie.

Inzetten mentaal model

Karin van den Driesche – Filterdesign

Concepten bedenken: Laat de modellen leiden

Je hebt de juiste gebruikers modellen.
- ‘Walking the wall’. Hang het MM in een ruimte waar iedereen langs kan lopen en ideeën kan toevoegen.
Gebruik patronen als zaken om over na te denken.
- Pijnpunten: Wanneer is het proces onnodig moeilijk. Frustraties, waar loopt men vast.
- Mogelijkheden: Bijvoorbeeld CNN; bij rampen heeft men heel veel tijdelijke lezers/kijkers. Zorg ervoor dat deze mensen een ander type persona worden. Misschien kun je een domino effect bedenken voor deze persona.
Zoveel mogelijk ideeën bedenken.
- Kwantiteit, geen kwaliteit
- Geen verfijning
- Geen grenzen
- Eén uur – 60 ideeën
Schrijf alles op, alles is goed…voorlopig
- Maak aanbevelingen voor de oplossingen
- Ontwerp concepten = Schetsen!

Cooper: ‘Wanneer de oplossing magisch fantastisch was, hoe zou het werken.’

'Walking the wall'

Karin van den Driesche – Filterdesign

Voorbereiden les – Mentaal model

Binnen het onderzoek ‘Ontwikkelen van lesmateriaal’ (Case 2 Kennisbanken) was ook ruimte om vragen te stellen over het voorbereiden van een les. Dit scheelde enorm veel in het aantal uit te voeren interviews. Onderstaande mentale ruimte is een onderdeel van het mentale model Ontwikkelen van lesmateriaal (pdf).

Mentaal model Les voorbereiden

Karin van den Driesche – Filterdesign

UCD proces – Opbouw mentaal model (2)

Laatst vroeg iemand me hoe je de uitspraken digitaal kunt verwerken voordat je ze in een mentaal model opneemt. Je kunt een tabel maken in Word of in Excel met uitklappende menu’s werken.

Van uitspraken naar mentaal model in Word

Van uitspraken naar mentaal model in Excel

Karin van den Driesche – Filterdesign

Mentaal model lesmateriaal ontwikkelen

Het mentaal model (pdf) van lesmateriaal ontwikkelen en voorbereiden van een les door een docent. Met de resultaten uit het onderzoek en het mentale model kunnen we gaan brainstormen en oplossingen bedenken. Tijdens het bedenken van ideeën blijft de docent het referentiepunt voor de strategieën en innovaties die bedacht en besproken worden. Het leidt tot nieuwe inzichten, in geschikte kansen voor producten en diensten. Het is een manier om de meest interessante kansen te zien om diensten te verbeteren. Maar geeft ook  inzicht in mogelijke drempels.
Werkmodellen en in dit geval een mentaal model geven een organisatie de mogelijkheid om op dagelijkse basis met klanten/gebruikers te kunnen werken.

Mentaal model lesmateriaal ontwikkelen

Karin van den Driesche – Filterdesign

Professionaliseren – Mentaal model

Het mentaal model (pdf) van het reflecteren en professionaliseren van een docent geeft een duidelijk beeld van de ‘markt’. Van hieruit kunnen oplossingen bedacht worden, top-down. Waar kan RdMC docenten ondersteunen, niet alleen door automatiseren maar ook door bv. het ontwikkelen van trainingen.
Er zijn ook letterlijke vertalingen te maken naar ontwerp oplossingen. Een aantal mentale ruimten hebben een link met elkaar, dit betekent dat binnen een applicatie deze informatie ook gelinkt kan worden.

Mentaal model docent

Karin van den Driesche – Filterdesign

Professionaliseren – Gebruikersonderzoek

Het gebruikersonderzoek heeft geleid tot meer inzichten over rollen, doelstellingen, gedrag, emoties, filosofieën in het algemeen binnen het werkveld van een docent/leerkracht. Wat betreft de focus van het project: ‘Definiëren en analyseren mogelijkheden binnen professionaliseren van docenten/leerkrachten’, weten we nu wat de triggers zijn om te reflecteren, wanneer men individueel reflecteert en waarom, wanneer en waarom men het liefst in groepsverband reflecteert en in welke vorm. We weten nu veel meer over hoe men kennis vergaart, wat de opvattingen zijn over de huidige generatie. Een onderwerp wat vaak terug kwam was, ‘orde houden’. Wat zijn in dit verband de verschillen per school, type docent en wat betekent dit voor een beginnende docent of een docent die na een paar jaar er tussen uit te zijn geweest weer begint. Maar ook wat betekent orde houden voor de ervaren docent die switch van school of klas.
Als het gaat om reflecteren (formeel en informeel) kennen we nu de gewenste tijdpaden die we gaan ondersteunen, omdat we zo aansluiten bij de behoeften van docenten.
Buiten een mentaal model en een flowmodel heeft het onderzoek geleid tot een aantal concepten en ontwerp principes. (Principes zijn een platform waarop ontwerp beslissingen worden genomen.)

Volgende keer: Proformas – Mentaal model

Karin van den Driesche – Filterdesign

RdMC – Product analyse

Na analyse van de bestaande producten aan de hand van het mentale model zijn we tot de volgende onderzoeksvraag gekomen:
Voorselecteren op lesmateriaal in kader van lesvoorbereiden. Focus binnen het voorselecteren ligt op het proces van sociale interactie. Het onderzoek gaat zich richten op docenten binnen het voortgezet onderwijs.
Aangezien docenten nu gaan beginnen aan een wel verdiende vakantie, starten de interviews in september 2008. Ondertussen wordt een lijst opgesteld met namen van eventuele deelnemers aan de interviews. De categorieën waarbinnen we gaan zoeken zijn; beginnende docenten, ervaren docenten (arrangeerders) en onbevoegde docenten (veelal te vinden binnen praktijk onderwijs).

Analyse bestaande producten

Karin van den Driesche – Filterdesign

UCD proces – Opbouw mentaal model

Na een week vakantie weer aan de slag.
De resultaten van de zeven interviews zijn geanalyseerd en geselecteerde uitspraken (ongeveer 440 in totaal) vormen de basis van het mentaal model. Voor mij is de snelste manier om deze uitspraken te verwerken: Knippen! Belangrijkste reden is dat je door het wegleggen van de uitspraken je overzicht blijft houden. Dit in tegenstelling tot bv. opbouwen in een word document. Het uurtje knippen valt weg tegen de uren tijdswinst die je behaalt.
Aangezien ik (nog) geen geschikte muur heb, leg ik alles op tafel. Bij ruimte gebrek maak je stapeltjes i.p.v. torens.

Opbouw van een metaal model/affinity model

Karin van den Driesche – Filterdesign

Interviews: Vraag tussendoor

De insteek van de interviews met gebruikers, is het in beeld brengen van de werkzaamheden. Bij een bestaand product komt deze natuurlijk aan bod tijdens het gesprek maar het interview is geen usability test van het product. Stel dat ik een arts interview dan wil ik alles weten wat hij/zij doet. Van het ophalen van de patiënt tot de vervolgstappen na diagnose. Hoe een arts omgaat met het managen van het houden van spreekuur, nevenactiviteiten, etc. Deze insteek is vaak een hele omslag als het gaat om het betrekken van gebruikers in het ontwerpproces.
Zo ontving ik na twee interviews deze vraag van Sonja, die de rol als observator op zich had genomen. Het is een vraag die ik vaak hoor bij de start van het UCD proces.
——–
Q: Beste Karin,
Ik zat net achter mijn computer en wellicht heb ik wat gemist in het hele ucd verhaal maar toch heb ik een vraag..
- hoe komen we tijdens de interviews erachter dat Proformas gebruikt gaat worden?
Groetjes Sonja
——–
A:Hoi Sonja,
Goede vraag.
De insteek is, kunnen we Proformas zo inrichten dat het aansluit bij de gebruiker en daardoor gebruikt zal gaan worden. Dus in plaats van het huidige product Proformas proberen te ‘verkopen’ brengen we het professionaliseren in beeld, hoe werkt het nu (formeel en informeel), wat is de aanpak, zijn er meerdere aanpakken, wat zijn de patronen die we kunnen ontdekken, wat zijn de pijnpunten, wat zijn de mogelijkheden. We starten bij het begin en brengen het gedrag, de emotie en de filosofieën (gedrag + emotie + filosofie = taak) van de gebruikers in beeld met behulp van bijvoorbeeld een mentaal model. Er zijn meerdere werkmodellen die ieder voor zich leiden naar een oplossing voor ondersteuning van gebruikers door automatisering (ook op de lange termijn).
Wanneer je niet aansluit bij de gebruiker zal een product een lage kans van slagen hebben vandaar dit onderzoek. Andersom werkt het niet, een product proberen te ‘pushen’, bevalt het product niet dan gaat men gewoon naar een ander.
Is dit een antwoord op je vraag?
Groeten van Karin
——–
R: Ik ben weer helemaal gerustgesteld….
Groetjes en tot morgen
Sonja
——–

Tip Indi Young heeft onlangs een boek geschreven over Mentale Modellen.

Karin van den Driesche – Filterdesign