Proformas - Mentaal model

Het Mentaal model van het reflecteren en professionaliseren van een docent geeft een duidelijk beeld van de ‘markt’. Van hieruit kunnen oplossingen bedacht worden, top-down. Waar kan RdMC docenten ondersteunen, niet alleen door automatiseren maar ook door vb. het ontwikkelen van trainingen.
Er zijn ook letterlijke vertalingen te maken naar ontwerpoplossingen. Een aantal mentale ruimten hebben een link met elkaar, dit betekent dat binnen een applicatie deze informatie ook gelinkt kan worden.

Karin van den Driesche - Filterdesign

Proformas - Gebruikersonderzoek resultaten

Het gebruikersonderzoek heeft geleid tot meer inzichten over rollen, doelstellingen, gedrag, emoties, filosofieën in het algemeen binnen het werkveld van een docent/leerkracht. Wat betreft de focus van het project: ‘Definiëren en analyseren mogelijkheden binnen professionaliseren van docenten/leerkrachten’, weten we nu wat de triggers zijn om te refelecteren, wanneer men individueel reflecteert en waarom, wanneer en waarom men het liefst in groepsverband reflecteert en in welke vorm. We weten nu veel meer over hoe men kennis vergaart, wat de opvattingen zijn over de huidige generatie. Een onderwerp wat vaak terug kwam was, ‘orde houden’. Wat zijn in dit verband de verschillen per school, type docent en wat betekent dit voor een beginnende docent of een docent die na een paar jaar er tussen uit te zijn geweest weer begint. Maar ook wat betekent orde houden voor de ervaren docent die switch van school of klas.
Als het gaat om reflecteren (formeel en informeel) kennen we nu de gewenste tijdspaden die we gaan ondersteunen, omdat we zo aansluiten bij de behoeften van docenten.
Buiten een mentaal model en een flowmodel heeft het onderzoek geleid tot een aantal concepten en ontwerppricipes. (Principes zijn een platform waarop ontwerp beslissingen worden genomen.)

Volgende keer: Proformas - Mentaal model

Karin van den Driesche - Filterdesign

Verdiepingsonderzoek RdMC - Product analyse

Na analyse van de bestaande producten aan de hand van het mentale model zijn we tot de volgende onderzoeksvraag gekomen:
Voorselecteren op lesmateriaal in kader van lesvoorbereiden. Focus binnen het voorselecteren ligt op het proces van sociale interactie. Het onderzoek gaat zich richten op docenten binnen het voortgezet onderwijs.
Aangezien docenten nu gaan beginnen aan een wel verdiende vakantie, starten de interviews in september 2008. Ondertussen wordt een lijst opgesteld met namen van eventuele deelnemers aan de interviews. De categorieën waarbinnen we gaan zoeken zijn; beginnende docenten, ervaren docenten (arrangeerders) en onbevoegde docenten (veelal te vinden binnen praktijk onderwijs).

Karin van den Driesche - Filterdesign

Proformas - Opbouw mentaal model

Na een week vakantie weer aan de slag.
De resultaten van de zeven interviews zijn geanalyseerd en geselecteerde uitspraken (ongeveer 440 in totaal) vormen de basis van het mentaal model. Voor mij is de snelste manier om deze uitspraken te verwerken: Knippen! Belangrijkste reden is dat je door het wegleggen van de uitspraken je overzicht blijft houden. Dit in tegenstelling tot bv. opbouwen in een word document. Het uurtje knippen valt weg tegen de uren tijdswinst die je behaalt.
Aangezien ik (nog) geen geschikte muur heb, leg ik alles op tafel. Bij ruimte gebrek maak je stapeltjes i.p.v. torens.

Karin van den Driesche - Filterdesign

Proformas - Interviews: Vraag tussendoor

De insteek van de interviews met gebruikers, is het in beeld brengen van de werkzaamheden. Bij een bestaand product komt deze natuurlijk aan bod tijdens het gesprek maar het interview is geen usability test van het product. Stel dat ik een arts interview dan wil ik alles weten wat hij/zij doet. Van het ophalen van de patiënt tot de vervolgstappen na diagose. Hoe een arts omgaat met het managen van het houden van spreekuur, nevenactiviteiten, etc. Deze insteek is vaak een hele omslag als het gaat om het betrekken van gebruikers in het ontwerpproces.
Zo ontving ik na twee interviews deze vraag van Sonja, die de rol als observator op zich had genomen. Het is een vraag die ik vaak hoor bij de start van het UCD proces.
——–
Q: Beste Karin,
Ik zat net achter mijn computer en wellicht heb ik wat gemist in het hele ucd verhaal maar toch heb ik een vraag..
- hoe komen we tijdens de interviews erachter dat Proformas gebruikt gaat worden?
Groetjes Sonja
——–
A:Hoi Sonja,
Goede vraag.
De insteek is, kunnen we Proformas zo inrichten dat het aansluit bij de gebruiker en daardoor gebruikt zal gaan worden. Dus in plaats van het huidige product Proformas proberen te ‘verkopen’ brengen we het professionaliseren in beeld, hoe werkt het nu (formeel en informeel), wat is de aanpak, zijn er meerdere aanpakken, wat zijn de patronen die we kunnen ontdekken, wat zijn de pijnpunten, wat zijn de mogelijkheden. We starten bij het begin en brengen het gedrag, de emotie en de filosofiën (gedrag + emotie + filosofie = taak) van de gebruikers in beeld met behulp van bijvoorbeeld een mentaal model. Er zijn meerdere werkmodellen die ieder voor zich leiden naar een oplossing voor ondersteuning van gebruikers door automatisering (ook op de lange termijn).
Wanneer je niet aansluit bij de gebruiker zal een product een lage kans van slagen hebben vandaar dit onderzoek. Andersom werkt het niet, een product proberen te ‘pushen’, bevalt het product niet dan gaat men gewoon naar een ander.
Is dit een antwoord op je vraag?
Groeten van Karin
——–
R: Ik ben weer helemaal gerustgesteld….
Groetjes en tot morgen
Sonja
——–

Tip Indi Young heeft onlangs een boek geschreven over Mentale Modellen.

Karin van den Driesche - Filterdesign

Verdiepingsonderzoek RdMC - Start

Aanpak RdMC Portaal onderzoek van 2007
- Interviews en observatie van zes gebruikers. Keuze van deelnemers is gebaseeerd op rollen die zijn gedefinieerd.
- Analyse met behulp van diverse informatie modellen
- Opstellen van personas en scenario’s
- Mentaal model vertalen naar een site-structuur
- Ontwerpen van diverse wireframes inclusief navigatiesystemen
- Usability testen met behulp van papieren prototypes
- Grafisch vormgeven
- Handleiding opstellen

Personas RdMC Portaal onderzoek van 2007
Alle deliverables worden opnieuw in gezet (ook de interviews) zodat we met de vervolgonderzoeken een vliegende start kunnen maken.
De personas uit het onderzoek van 2007 wil ik jullie niet onthouden omdat we deze natuurlijk ook gaan inzetten bij de vervolgonderzoeken.
Persona Ontwikkelaar lesstof
Persona Leraar in Opleiding
Persona Begeleider van Leraar in Opleiding

Verdiepingsonderzoek (vervolg op Portaal onderzoek van 2007)
Hoofd activiteiten binnen het gebruikersonderzoek zijn:
- Uitbouwen van het bestaande Mentaal Model Docent m.b.v. nieuwe interviews:
Allereerst wordt er een product analyse gedaan door alle producten van RdMC onder het MM te plaatsen. We kunnen dan antwoord krijgen op de volgende vragen: Waar wordt de gebruiker ondersteund, waar missen ze ondersteuning, waar is er een overlap aan informatie/functies en zijn er Mentale Ruimten die we niet gaan ondersteunen als RdMC?
- Informatie analyse
- Flowmodel ontwikkelen
- Meer personas ontwikkelen (indien nodig)

Buiten de interviews voor het Verdiepingsonderzoek zullen ook alle interviews die uitgevoerd worden voor de twee casussen in het Mentaal Model Docent worden gebruikt voor het uitbouwen van het bestaande model.

Karin van den Driesche - Filterdesign

Verdiepingonderzoek RdMC

‘Als ìk de informatie niet makkelijk kan vinden, dan ga ik er vanuit dat de gebruiker het al helemaal niet kan vinden’, werd mij laatst op een borrel verteld door een medewerker van een overheidsorganisatie. Deze gedachtegang hoor ik vaker (hoewel steeds meer bedrijven UCD technieken inzetten om de gebruiker centraal stellen, ‘we zitten teveel vast aan onze eigen termen en indelingen’).

De aanleiding van het RdMC om de UCD aanpak in te voeren, om de gebruikers eerder en meer te betrekken bij de ontwikkeling van producten, werd sterk getriggerd door de inzichten ontstaan door de deliverables uit het RdMC Portaal onderzoek van 2007. Een daarvan is een Mentaal Model (pdf), welke het werk beschrijft vanuit het standpunt van de gebruikers in hun eigen woorden. Vaak werd gedacht binnen het RdMC dat vanuit hun expertise over onderwijs men wel wist ‘wat de gebruiker wil’. Echter hun oplossing leiden ertoe dat gebruikers geregeld af haakte (’het zou ons moeten ondersteunen maar het kost alleen maar tijd’) of geen idee hadden wat het RdMC allemaal te bieden heeft. Informatie waar wel behoeften aan was bleek uit de interviews.

Een mentaal model vertelt hoe mensen denken en omgaan met hun taken en doelen. Het representeert de manier waarop gebruikers dingen doen, vb. hoe ze een probleem oplossen of een proces afronden. Zo weten we hoe gebruikers hun aanpak organiseren en of ze zaken op dezelfde manier aanpakken als een ander persoon. De rol van een systeem is de mensen te ontladen door werk te automatiseren.
In de navigatie en structuur voor het nieuwe portaal hebben we het MM als plattegrond gebruikt. Door crossselecties komen docenten op verschillende manieren bij juiste informatie en krijgen op het juiste moment feedback over de status van ontwikkeling van een geclusterd stuk informatie. De fase van ontwikkeling van producten leiden regelmatig tot frustraties bij gebruikers, ‘geef aan hoe ver je bent dan hoef ik niet eerst daar te gaan kijken voor 4 regels tekst.’

Het re-design heeft meer deliverables opgeleverd:
- Cultureel model
- Personas
- Scenario’s m.b.v. personas (hoe wordt de site gebruikt)
- Systeemstructuur
- Informatie analyse
- Geteste wireframes en navigatiesystemen
- Grafisch ontwerp
- Handleiding

Allemaal worden ze her ingezet bij de projecten die gestart zijn om de UCD principes in te voeren in de organisatie. Het Verdiepingsonderzoek gaat verder met het modelleren van het werkgebied van docenten, zodat straks voor alle medewerkers van het RdMC werkbare deliverables hebben om producten te ontwikkelen die de gebruiker beter gaan ondersteunen.
Volgende keer: meer deliverables en aanpak onderzoek Portaal RdMC en de vorderingen binnen het Verdiepingsonderzoek.

Mentaal model uit Portaal onderzoek 2007

Karin van den Driesche - Filterdesign